Skip to main content
Chế độ ban đêm In trang Xuất PDF Đọc nội dung
-A A +A

Bắc Sơn – Điểm đến “Mùa học sinh”

Nếu như trước kia, nhắc đến thời vụ du lịch, người ta thường nghĩ đến mùa lễ hội sau Tết và mùa nghỉ dưỡng trong những ngày giữa hè nóng lửa, thì ngày nay, có thêm một giai đoạn mà các công ty lữ hành phải “vắt chân lên cổ” để chạy đua với thời gian biểu không hở ngày nào. Đó là mùa tham quan, trải nghiệm của học sinh phổ thông. Người trong nghề vẫn gọi tắt bằng cái tên quen thuộc: “Mùa học sinh”…

Cánh đồng vàng Quỳnh Sơn, xã Bắc Quỳnh

1. Tham quan trải nghiệm – không chỉ là trào lưu

Trong thời gian qua, ngành giáo dục nước nhà ghi dấu nhiều cải cách về nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, nền nếp sinh hoạt và quy tắc ứng xử học đường… Trong đó, phải kể đến sự góp mặt chính thức của các hoạt động ngoài giờ lên lớp (theo cách gọi của chương trình hiện hành) hay hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (theo cách gọi của chương trình giáo dục mới).

Hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm mục đích nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống của dân tộc, giá trị tốt đẹp của nhân loại, củng cố và mở rộng kiến thức đã học trên lớp, giúp học sinh có ý thức trách nhiệm đối với bản thân và xã hội, có ý thức lựa chọn nghề nghiệp. Bên cạnh đó, nó góp phần củng cố vững chắc các kĩ năng cơ bản: năng lực tự hoàn thiện, năng lực giao tiếp ứng xử, năng lực thích ứng, năng lực hoạt động chính trị xã hội, năng lực tổ chức quản lí, năng lực hợp tác và cạnh tranh lành mạnh… Hoạt động này được thực hiện dưới nhiều hình thức như sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, tổ chức các diễn đàn, cuộc thi theo chủ đề, và đặc biệt là tham quan, trải nghiệm thực tế.

Như vậy, du lịch trải nghiệm không chỉ là hoạt động phong trào với tính chất vui chơi, thư giãn sau chặng đường học tập vất vả, càng không phải là “trào lưu” mà trường này “bắt chước” trường khác. Đây là một trong những hình thức giáo dục nằm trong chương trình chính thức. Không chỉ phục vụ cho các chuyên đề trong hoạt động ngoài giờ lên lớp, du lịch trải nghiệm còn đáp ứng tốt nhu cầu học tích hợp liên môn trong nhà trường. Giả sử trong chuyến tham quan di tích lịch sử ATK Bắc Sơn, các em vừa được củng cố những kiến thức về lịch sử cuộc kháng chiến chống Pháp, đồng thời có nguồn tư liệu và cảm hứng cho bài học Ngữ văn “Việt Bắc” của Tố Hữu. Trên nền địa chất và sinh thái đặc biệt, khu vực này cũng có thể là không gian thực tế sinh động cho bài học địa lí tự nhiên hay sinh học…

Nhiều cuộc khảo sát trên thế giới và trong nước đã chứng minh hiệu quả của hoạt động giáo dục gắn với môi trường thực tế. Nó làm tăng trí nhớ, thúc đẩy sự sáng tạo, kết nối học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên, giáo viên với phụ huynh và phụ huynh với con em của chính họ… Quan trọng nhất, nó đem đến những hứng khởi tuyệt vời: Là niềm háo hức trước chuyến đi, là cảm giác hạnh phúc trong chuyến đi và những dư âm lâu dài sau sự kiện ấy. Chính vì thế, ngày càng có nhiều trường học tổ chức du lịch trải nghiệm cho tất cả các khối lớp. Hoạt động này thường diễn ra vào khoảng cuối học kì 2 (tháng 4, tháng 5 dương lịch), tạo nên cơn sốt du lịch mà chúng tôi gọi là “mùa học sinh”.

2. Bắc Sơn – một điểm đến, nhiều lựa chọn

Thiên nhiên đã ưu ái để Bắc Sơn trở thành một thảm vàng rực rỡ. Đến với huyện vùng cao phía Tây xứ Lạng, du khách có cơ hội đắm mình trong khung cảnh sơn thanh thủy tú với những đỉnh núi, hang động, mặt hồ, thung lũng và cánh đồng karst kì thú. Cánh đồng lúa chín tuyệt đẹp của Bắc Sơn đã được trang web nổi tiếng chuyên tư vấn du lịch Whenonearth giới thiệu với mỹ từ “Thiên đường màu xanh hiếm có trên trái đất”. Cùng với bàn tay thiên nhiên, con người nơi đây điểm tô thêm cho không gian sống của mình bằng những mái nhà sàn lợp ngói âm dương, hàng rào đá duyên dáng hay cánh đồng hoa rực rỡ bốn mùa. Ngoài cơ hội được “du lịch học tập” về địa sinh thái, thiên nhiên Bắc Sơn sẽ không thiếu những “background” lí tưởng cho các bạn trẻ thỏa mãn sở thích chụp ảnh check in của mình.

Làng du lịch cộng đồng Hoan Trung, xã Chiến Thắng (Ảnh Thọ Hảo)

Lịch sử đã ít nhất hai lần lựa chọn Bắc Sơn cho những bước chân trọng đại. Nơi đây, vào năm 1924-1925, các nhà khảo cổ H.Mansuy và M.CoLani đã phát hiện ra di chỉ đầu tiên minh chứng cho sự hiện diện của một nền văn hóa nối tiếp với văn hóa Hòa Bình, có niên đại cách đây khoảng một vạn năm. Văn hóa Bắc Sơn được gọi tên từ đó. Địa bàn phân bố của văn hóa Bắc Sơn tương đối rộng: Lạng Sơn, Bắc Giang, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Hòa Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa.... Trong đó các huyện Bắc Sơn, Hữu Lũng, Bình Gia của tỉnh Lạng Sơn là những trung tâm lớn với nhiều di chỉ và đầy đủ các nhóm di vật: đồ đá, đồ xương, nhuyễn thể và đồ gốm.

Hang động ở thôn Mỏ Đẩu, xã Tân Lập (Ảnh Thọ Hảo)

Trong kháng chiến chống Pháp, Bắc Sơn một lần nữa đảm trách sứ mệnh lịch sử đặc biệt. Khởi nghĩa Bắc Sơn là dấu mốc cho cuộc kháng chiến trường kì, vừa hào hùng, vừa tình nghĩa mà nhà thơ Tố Hữu đã ca ngợi: “Mình về mình có nhớ ta/ Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng”. “Mười lăm năm ấy” được Sách giáo khoa Ngữ văn 12 lí giải là khoảng thời gian từ khởi nghĩa Bắc Sơn đến chiến thắng Điện Biên Phủ. Vì vậy, đến với Bắc Sơn, học sinh khối 12 sẽ có thể cảm xúc khi học về “Việt Bắc”- một trong những văn bản quan trọng nhất trong chương trình Ngữ Văn Trung học phổ thông. Bên cạnh đó, đây cũng là không gian lí tưởng cho tiết học thực tế môn Lịch sử. Khu di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn có giá trị lịch sử tiêu biểu, quan trọng trong hệ thống các di tích lịch sử quân sự cách mạng Việt Nam, ghi dấu hàng loạt những sự kiện có ý nghĩa đặc biệt mà ngày nay học sinh có thế cảm nhận qua các di tích còn được nhân dân Bắc Sơn gìn giữ như: Di tích Mỏ Tát, Đồi Nà Kheo, Đình Nông Lục, Đồn Mỏ Nhài, Trường Vũ Lăng, Khuổi Nọi, Bảo tàng Khởi nghĩa…