Skip to main content
Chế độ ban đêm In trang Xuất PDF Đọc nội dung
-A A +A

Tiềm năng, vị thế của vùng đất Bắc Sơn

Huyện Bắc Sơn thuộc tỉnh Lạng Sơn, địa danh nổi tiếng với nền “Văn hoá Bắc Sơn”, nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng, nơi thành lập Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn, tiền thân của quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng; nơi có nhiều điểm di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh; là vùng đặc sản quýt, nếp cái hoa vàng nổi tiếng,... Nhân dân các dân tộc nơi đây cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, kiên cường, dũng cảm trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm, đoàn kết chung sức đồng lòng trong xây dựng quê hương. Chính điều đó khẳng định vị thế, sức sống đang vươn lên của đất và người Bắc Sơn trong thời kỳ hội nhập.

bac son mo suong.jpg

Bắc Sơn mờ sương (ảnh Dương Doãn Tuấn)

Nằm ở phía Tây Nam tỉnh Lạng Sơn cách thành phố Lạng Sơn 85 km, cách thành phố Thái Nguyên 74 km theo quốc lộ 1B, huyện Bắc Sơn có diện tích tự nhiên 70.010,89 ha, trong đó 40% diện tích là đồi núi. Trong đó đất nông nghiệp 6.007ha. Hiện nay, trên địa bàn huyện Bắc Sơn có 17 xã, 01 thị trấn. Dân số 72.060 người, với nhiều dân tộc cùng sinh sống gồm: Tày, Nùng, Dao, Kinh, Mông,... Dân số trong độ tuổi lao động chiếm 62,35%, trong đó: Số lao động tham gia sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm 55%; số lao động tham gia sản xuất kinh doanh phi nông tại địa phương chiếm khoảng 14%; số lao động tham gia sản xuất tại các khu công nghiệp ngoài huyện chiếm khoảng 22%.

          Nằm ở độ cao trung bình 400 -700 m so với mực nước biển, thuộc vùng khí hậu ôn đới, quanh năm mát mẻ, không khí trong lành với lượng mưa trung bình năm 1.380 mm, chế độ mưa phân hóa làm 2 mùa. Mùa mưa trùng với mùa hè, chiếm khoảng 80-85% lượng mưa trong năm. Vòng cung núi đá vôi Bắc Sơn - Ngân Sơn chạy qua hầu hết các xã trong huyện, xen lẫn các dãy núi là những thung lũng bằng phẳng có độ phì nhiêu cao thuận lợi cho canh tác. Bắc Sơn có tiềm năng về ngành lâm nghiệp khá phong phú. Diện tích rừng chiếm trên ¾ diện tích toàn huyện. Trong đó rừng tự nhiên là 43.233ha, rừng nhân tạo 72ha, rừng cây đặc sản trên 600ha.  Nói đến sản vật phải kể đến các loại cây ăn quả, đặc biệt cây quýt vàng Bắc Sơn. Quýt nổi tiếng bởi màu vàng của nắng, vị ngọt của núi, hương thơm của gió rừng tạo cho quả quýt có một hương vị đặc biệt thơm ngon mà không một nơi nào có thể sánh được. Theo số liệu thống kê, hiện nay trên địa bàn huyện Bắc Sơn có 550ha cây quýt vàng, sản lượng thu hoạch hằng năm 2.400 - 3.500 tấn. Bên cạnh đó, Bắc Sơn còn phong phú về các sản phẩm cây công nghiệp, nông, lâm sản, thực phẩm khác như: Nếp cái hoa vàng, thuốc lá lá, đỗ tương, lạc, hoa hồi,...

dsc3964-15457292092431101719231.jpg

Quýt vàng Bắc Sơn (ảnh tư liệu)

Bắc Sơn cũng là một địa chỉ quen thuộc của các nhà khảo cổ học, nơi có nền văn hoá khảo cổ cách đây hàng nghìn năm, là nền văn hoá khảo cổ tiêu biểu có một vị trí quan trọng trong thời đại đồ đá ở Việt Nam. Tại địa danh Bắc Sơn, các nhà khảo cổ học lần đầu tiên phát hiện được những di chỉ thuộc thời đại đồ đá, là nơi tìm được nhiều địa điểm và phong phú nhất so với các vùng đất khác. Do đó các nhà khoa học đã đặt tên cho nền văn hoá khảo cổ này là nền “Văn hoá Bắc Sơn”.  Đây là một nền văn hóa nổi tiếng thế giới với “Dấu Bắc Sơn” như một thông điệp về gạch nối giữa thời gian, không gian của quá khứ, hiện tại và tương lai. 

anh 6_0.jpg

        Hang động ở xã Tân Lập huyện Bắc Sơn (ảnh Thọ Hảo)

  Núi non trùng điệp, phong phú các loại hình hang động là những cảnh đẹp mà thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đất nay.  Hang động ở Bắc Sơn còn giữ nguyên dáng hoang sơ nên đầy vẻ huyền bí, kỳ ảo gây ấn tượng khó quên đối với du khách. Bên cạnh cảnh đẹp về núi non, hang động và những bản làng người Tày, người Nùng với nếp nhà sàn truyền thống nép mình dưới chân núi, sườn đồi vào mỗi buổi bình minh ẩn hiện trong làn sương sớm như 1 bức tranh thủy mạc, thì phải kể đến các hồ chứa nước do chính bàn tay cần cù lao động của Nhân dân xây dựng như: Hồ Vũ Lăng, hồ Tam Hoa, hồ Pác Mỏ, Nặm Thin,... Có lẽ 1 trong những hồ đẹp nhất là hồ Vũ Lăng - hồ được khởi công xây dựng năm 1971, hoàn thành năm 1973. Hồ Vũ Lăng đẹp không phải ở hình thể rộng rãi, bao la mà chính ở dáng vẻ hài hòa giữa nước và non mà thiên nhiên, con người đã tạo nên. Mặt hồ trải rộng, giữa hồ là một bán đảo lớn, cây cối xanh biếc. Đứng bên hồ ngắm cảnh sơn thủy hữu tình gợi cho ta 01 cảm giác bình an thư thái. Đây là những tiềm năng, lợi thế đã và đang được đâu tư khai thác phát triển loại hình du lịch sinh thái.

     Nhân dân các dân tộc Bắc Sơn với truyền thống cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất, đoàn kết, kiên cường, thông minh, dũng cảm trong chiến đấu, bảo vệ và xây dựng quê hương, để hôm nay tự hào viết nên những trang lịch sử hào hùng góp phần vào lịch sử chung của dân tộc. Một trong những trang lịch sử ấy chính là cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn. Vào ngày 27/9/1940 dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhân dân các dân tộc Bắc Sơn đã đoàn kết đứng lên đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, giải phóng Châu lỵ Bắc Sơn, làm nên cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, khai sinh ra tổ chức vũ trang cách mạng đầu tiên của Đảng. Đó là Đội Du kích Bắc Sơn - tiền thân của Đội Cứu quốc quân; nơi hình thành khu căn cứ du kích Bắc Sơn, tiến tới thành lập căn cứ địa cách mạng Bắc Sơn - Võ Nhai. Khởi nghĩa Bắc Sơn có tầm vóc và ý nghĩa vô cùng quan trọng, góp phần để Đảng ta bổ sung, hoàn thiện về khởi nghĩa vũ trang, khi thời cơ đến quyết định Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc, dẫn đến thắng lợi vẻ vang trong Cách mạng tháng Tám năm 1945. Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn với những ý nghĩa to lớn như vậy, năm 2016 được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số 2475/QĐ-TTg ngày 19/12/2016 công nhận khu Di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn là khu Di tích cấp Quốc gia đặc biệt, huyện Bắc Sơn là Vùng ATK của tỉnh Lạng Sơn trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang" thời kỳ chống Pháp, Đội Du kích Bắc Sơn được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh tặng thưởng Huân Chương Quân công Hạng Nhất, nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Khởi nghĩa Bắc Sơn (27/9/1940-27/9/2020) Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì. Đó là niềm tự hào không chỉ của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn mà còn là dấu ấn của lịch sử cách mạng Việt Nam.

anh 5_0.jpg

Thừa ủy quyền Chủ tịch nước, Đại tướng Lương Cường trao Huân chương Độc lập hạng Nhì của Chủ tịch nước tặng thưởng cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn nhân kỷ niệm 80 năm ngày Khởi nghĩa Bắc Sơn (ảnh Thọ Hảo)

 Truyền thống quê hương là mạch nguồn để người Bắc Sơn hậu thế phát huy, xây dựng, vững bước hướng đến tương lai văn minh, giàu mạnh xứng đáng với tiềm năng vị thế của mảnh đất giàu truyền thống cách mạng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân các dân tộc, nền kinh tế, văn hóa - xã hội của vùng chiến khu xưa đã có nhiều khởi sắc. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 9,08%; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm dần tỷ trọng ngành nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ; năm 2015 tỷ trọng ngành nông - lâm nghiệp 50,5%, tiểu thủ công nghiệp - xây dựng 10%, dịch vụ 39,5%; đến năm 2020 cơ cấu ngành nông - lâm nghiệp là 35,5%, tiểu thủ công nghiệp - xây dựng 17%, dịch vụ 47,5%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2020 đạt 44 triệu đồng/người/năm (tăng 1,9 lần so với năm 2015).

ANH 11.jpg

      Mô hình nuôi thỏ của ông Nguyễn Văn Hiệu thôn Hữu Vĩnh 1, thị trấn Bắc Sơn (ảnh Thọ Hảo)

Thực hiện Phong trào “Bắc Sơn chung sức xây dựng nông thôn mới”, cùng với nguồn vốn đầu tư của Nhà nước, Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn đã phát huy truyền thống quê hương cách mạng, đóng góp 52,271 tỷ đồng để xây dựng cơ sở hạ tầng. Vùng nông thôn Bắc Sơn hôm này có nhiều đổi mới, thu nhập của hộ gia đình tăng đáng kể; môi trường nông thôn có nhiều chuyển biến tích cực; đời sống người dân được cải thiện; 100% các xã có đường giao thông được rải nhựa, bê tông xi măng đến trung tâm xã, đi lại được bốn mùa; 98% số thôn có đường ô tô đến trung tâm thôn, bản; hệ thống đường xã đã được cứng hóa 55,6%; đường trục thôn, ngõ xóm đã bê tông hóa đạt 55%. Đến hết năm 2020 có 09/19 xã đạt chuẩn nông thôn mới (sau sáp nhập còn 07/17 xã), tăng 08 xã so với năm 2015; bình quân đạt 13 tiêu chí/01 xã có 01 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (xã Chiến Thắng); xây dựng được 17 khu dân cư kiểu mẫu.

ANH 10.JPG

Đoàn viên thanh niên tham gia làm đường giao thông nội đồng (ảnh tư liệu)

Mạng lưới giáo dục, y tế cơ sở của huyện Bắc Sơn được đầu tư đồng bộ các xã, thị trấn đáp ứng ngày một tốt hơn việc học tập và chăm sóc sức khoẻ cho Nhân dân; hệ thống trường lớp được đầu tư xây dựng đồng bộ, các công trình văn hoá - thể thao được đầu tư cơ bản đáp ứng các sự kiện thể thao lớn của huyện. 

Du lịch có bước tăng trưởng khá và bước đầu khai thác tốt tiềm năng lợi thế của vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử. Hiện nay, trên địa bàn huyện có 7 điểm du lịch trong đó có 2 điểm du dịch sinh thái, 01 điểm du lịch cộng đồng và 4 điểm du lịch di tích lịch sử. Trong 5 năm qua huyện đã đón 357.000 lượt khách, doanh thu ước đạt 82,385 tỷ.

 Công tác an ninh - quốc phòng được giữ vững, xây dựng củng cố hệ thống chính trị từ huyện đến cơ sở. Các thủ tục hành chính theo mô hình “một cửa”, “một cửa liên thông” giữa huyện và các xã, thị trấn được huyện chú trọng chỉ đạo thực hiện đồng bộ, thời gian giao dịch được rút ngắn từ 2-3 ngày so với quy định chung của tỉnh,...

Để khai thác tiềm năng vị thế, trong thời gian tới huyện Bắc Sơn tập trung phát triển nông nghiệp theo hướng sản phẩm hàng hóa tập trung theo chuỗi giá trị gắn với thực hành sản xuất nông nghiệp tốt, ứng dụng công nghệ cao. Thực hiện đồng bộ, toàn diện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, tập trung xây dựng nông thôn mới ở các xã khó khăn. Đẩy mạnh các giải pháp huy động nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phát triển sản xuất. Nâng cao hiệu quả công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch. Tiếp tục nâng cấp, mở rộng hệ thống giao thông vận tải, các tuyến đường từ huyện đến trung tâm các xã. Nâng cấp các công trình thuỷ lợi, kiên cố hoá kênh mương, xây dựng thêm các công trình mới đảm bảo đáp ứng nhu cầu nước tưới cho cây trồng. Khai thác tối đa năng lực sản xuất và tiềm năng, thế mạnh của huyện. Khuyến khích đầu tư, áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất kinh doanh, đáp ứng được các tiêu chuẩn về chất lượng và bảo vệ môi trường. Đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân; hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã phát triển. Khuyến khích, huy động các nguồn lực đầu tư phát triển các ngành thương mại, du lịch, dịch vụ với nhiều thành phần kinh tế tham gia, nâng cấp và mở rộng hệ thống chợ, các trung tâm dịch vụ. Tuyên truyền, xúc tiến, quảng bá và huy động tối đa các nguồn lực đầu tư phát triển du lịch, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa các loại hình du lịch mang tính đặc trưng, tăng tính cạnh tranh. Chú trọng bảo tồn, tôn tạo, phát huy các giá trị văn hóa, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh để phục vụ phát triển du lịch. Tập trung ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ phục vụ thiết thực các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo; xác lập và phát triển tài sản trí tuệ, xây dựng thương hiệu để phát triển các sản phẩm chủ lực của huyện. Khuyến khích đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới, công nghệ tiên tiến, công nghệ sạch vào phục vụ sản xuất, kinh doanh,...

Với truyền thống của quê hương cách mạng hội tụ nhiều giá trị lịch sử văn hóa đặc sắc, danh lam thắng cảnh nổi tiếng; người dân tự lực, tự cường; cán bộ, đảng viên gương mẫu, đoàn kết,... Tin rằng Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân các dân tộc huyện Bắc Sơn sẽ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh./.

                         Thọ Hảo